In de langdurige zorg voor mensen met NAH+ is goede samenwerking tussen zorgprofessionals en naasten essentieel, maar in de praktijk vaak ingewikkeld. Onderzoeker dr. Brenda van den Broek werkt bij het Kenniscentrum NAH+ aan een interviewstudie naar hoe deze samenwerking kan worden verbeterd. Zo wil ze beter begrijpen wat families nodig hebben om zich gehoord, betrokken en gesteund te voelen.
Ervaringen
‘Naasten fungeren heel vaak als de stem van de cliënt, omdat veel mensen met NAH+ zelf niet kunnen aangeven wat hun voorkeuren of behoeftes zijn,’ vertelt Brenda. ‘Voor de naasten zelf is het opkomen voor de persoon met NAH+ ook vaak heftig.’
Brenda heeft nu negen interviews gehad. Hierin heeft ze een verscheidenheid van naasten gesproken over hun ervaringen met samenwerking tot nu toe, en hoe de samenwerking er idealiter uit zou zien. Ook wordt gevraagd naar hun eigen ondersteuningsbehoeften. Hier staan ze vaak niet vanzelf bij stil. Een van de meest terugkerende thema’s is de behoefte aan oprechte aandacht. Brenda: ‘Naasten willen gewoon heel graag dat er naar hen geluisterd wordt. Ze zeggen: we snappen dat niet alles kan wat wij zouden willen, maar luister naar ons verhaal en verplaats je in onze situatie.’
Ingewikkelde geschiedenis
Voor haar onderzoek spreekt Brenda naasten wiens familielid op een NAH+-locatie woont. Sommigen woonden er net, anderen al langer. Veel families hebben een lange zoektocht achter de rug naar de juiste zorg, en die ervaringen laten sporen na. Dat maakt het voor zorgprofessionals extra belangrijk om vanaf het begin te investeren in vertrouwen, ook al hebben zij die eerdere ervaringen niet zelf veroorzaakt.
Hoewel de analyse nog loopt, kan Brenda al wel iets delen over de gesprekken: ‘Ik vond het opvallend is hoe sterk naasten reageren op transparante communicatie, juist wanneer iets ingewikkeld is. Een NAH+‑locatie die aangaf dat een casus complex was en dat er tijd nodig zou zijn om de juiste aanpak te vinden, werd erg gewaardeerd door de naasten van die persoon. Zij kregen daardoor meer vertrouwen in de zorgverleners.’
Vervolg
Brenda werkt aan een subsidieaanvraag om het onderzoek uit te breiden. In de volgende fase wil ze ook zorgprofessionals interviewen, zodat beide perspectieven naast elkaar gelegd kunnen worden. ‘We hopen de twee partijen samen te brengen en om dan toe te werken naar hulpmiddel dat kan helpen om de samenwerking te verbeteren.’
De vorm van dat hulpmiddel staat nog open; het liefst wordt dat samen met naasten en professionals ontwikkeld. Binnen het Expertisenetwerk wordt al langere tijd gewerkt aan het structureel betrekken van naasten bij verschillende activiteiten en ontwikkelingen. Deze klankbordgroep komt regelmatig bij elkaar en geeft belangrijk advies.
